So sánh các dịch vụ cloud backup phổ biến tại Việt Nam

Không có dịch vụ cloud backup nào phù hợp với mọi doanh nghiệp. Các dịch vụ đang được cung cấp tại Việt Nam khác nhau chủ yếu ở phạm vi dữ liệu được hỗ trợ, cơ chế bảo vệ bản sao lưu, khả năng khôi phục và mô hình tính phí. Ngay cả tên gọi "cloud backup" cũng có thể chỉ những dịch vụ có phạm vi rất khác nhau.

Bảng so sánh nhanh ngay bên dưới tóm tắt phạm vi của một số dịch vụ theo thông tin nhà cung cấp công bố. Các dịch vụ được chọn dựa trên thông tin công khai, không dựa trên xếp hạng thị phần.

Bảng so sánh nhanh các dịch vụ cloud backup tại Việt Nam

Thông tin trong bảng có thể thay đổi, doanh nghiệp nên xác nhận lại trực tiếp với nhà cung cấp. Một tính năng không có trong bảng không có nghĩa là dịch vụ không hỗ trợ, vì nhà cung cấp có thể chưa mô tả trên trang sản phẩm. 

Các mô hình cloud backup khác nhau như thế nào?

Cloud backup được dùng để gọi nhiều loại dịch vụ có phạm vi khác nhau, và cũng khác với việc lưu tệp lên Drive vốn phục vụ lưu trữ, chia sẻ tệp. Nếu đặt hai dịch vụ thuộc hai mô hình khác nhau cạnh nhau, doanh nghiệp dễ so sánh những thứ không tương đương. Bảng dưới đây tóm tắt bốn mô hình thường gặp.

Snapshot hay bị nhầm với backup. Snapshot ghi lại trạng thái ổ đĩa tại một thời điểm, nhưng nếu nằm cùng hệ thống lưu trữ với dữ liệu gốc thì một sự cố ở hệ thống đó có thể ảnh hưởng đến cả hai. Khi một dịch vụ dùng snapshot, điều cần hỏi là bản sao cuối cùng được lưu ở đâu.

Năm tiêu chí so sánh dịch vụ cloud backup

Phạm vi nguồn dữ liệu được hỗ trợ

Đây là tiêu chí loại trừ đầu tiên. Dịch vụ cần hỗ trợ đúng những gì doanh nghiệp đang vận hành: hệ điều hành, nền tảng ảo hóa, cơ sở dữ liệu, ứng dụng và nơi đặt hạ tầng.

Cần kiểm tra ở mức phiên bản, không chỉ ở mức tên. Ví dụ, "hỗ trợ VMware" có thể chỉ áp dụng cho một số phiên bản vSphere. "Hỗ trợ database" có thể là sao lưu ở mức ứng dụng, đảm bảo tính nhất quán của giao dịch, hoặc chỉ là sao lưu các tệp dữ liệu. Hai cách này cho kết quả khôi phục khác nhau.

Cơ chế sao lưu và chính sách lưu giữ

Ba cơ chế sao lưu thường gặp:

- Full backup: sao chép toàn bộ dữ liệu. Khôi phục đơn giản nhưng tốn dung lượng và thời gian.

- Incremental backup: chỉ sao chép phần thay đổi kể từ lần sao lưu gần nhất. Tiết kiệm dung lượng; tùy kiến trúc backup, quá trình khôi phục có thể cần dựa trên bản full nền cùng chuỗi các bản incremental.

- Differential backup: sao chép phần thay đổi kể từ lần full backup gần nhất. Dung lượng và độ phức tạp khi khôi phục nằm giữa hai cách trên.

Lịch sao lưu quyết định doanh nghiệp có thể mất tối đa bao nhiêu dữ liệu. Chính sách lưu giữ (retention) quyết định có thể quay về thời điểm xa đến đâu. Ví dụ, nếu dịch vụ chỉ giữ bản sao lưu trong 7 ngày, doanh nghiệp sẽ không khôi phục được dữ liệu đã bị hỏng từ ba tuần trước mà không ai phát hiện.

Lớp bảo vệ cho chính bản sao lưu

Bản sao lưu cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công. Ransomware có thể tìm và xóa bản sao lưu trước khi mã hóa dữ liệu chính, nên cách bảo vệ bản sao lưu quan trọng không kém tần suất sao lưu.

- Mã hóa: cần mã hóa cả khi truyền và khi lưu trữ. Nên hỏi thêm khóa mã hóa do ai quản lý và dữ liệu được mã hóa trước hay sau khi rời hệ thống của doanh nghiệp.

- Immutability: bản sao lưu không thể bị sửa hoặc xóa trong thời gian khóa. Trên object storage, cơ chế này thường được triển khai qua Object Lock. Immutability khác versioning: versioning giữ nhiều phiên bản, nhưng tài khoản có đủ quyền vẫn có thể xóa các phiên bản đó.

- Air-gap: tách bản sao lưu khỏi môi trường có thể bị truy cập từ hệ thống chính, về mạng hoặc về quyền truy cập. Cách hiểu air-gap không hoàn toàn thống nhất giữa các nhà cung cấp, nên cần hỏi cụ thể cơ chế tách biệt.

Cũng cần phân biệt replication với backup. Replication tạo nhiều bản sao để dữ liệu không mất khi một thiết bị hỏng. Nhưng nếu dữ liệu bị xóa nhầm hoặc bị mã hóa, thay đổi đó cũng có thể được nhân bản sang các bản sao. Replication là lớp bổ sung, không thay thế được nhiều điểm khôi phục ở các thời điểm khác nhau.

Khả năng khôi phục

Backup chỉ có giá trị khi khôi phục được. Hai chỉ số cần xác định trước khi so sánh:

- RPO (Recovery Point Objective): lượng dữ liệu tối đa doanh nghiệp chấp nhận mất, tính bằng thời gian. RPO 4 giờ nghĩa là cần có điểm khôi phục ít nhất 4 giờ một lần.

- RTO (Recovery Time Objective): thời gian tối đa để hệ thống hoạt động trở lại sau sự cố.

Khi so sánh, cần xem dịch vụ hỗ trợ những kiểu khôi phục nào: toàn bộ máy chủ, từng ổ đĩa, từng tệp hay từng email; khôi phục về máy gốc hay sang máy khác. RTO thực tế còn phụ thuộc vào dung lượng dữ liệu và băng thông khi tải dữ liệu từ cloud về. Vì vậy, nên đo bằng thử nghiệm thay vì chỉ dựa vào mô tả.

Vị trí lưu trữ, mô hình tính phí và cam kết dịch vụ

- Vị trí lưu trữ: dữ liệu sao lưu nằm tại trung tâm dữ liệu nào, trong hay ngoài Việt Nam. Thông tin này cần thiết khi doanh nghiệp có chính sách nội bộ, hoặc có loại dữ liệu thuộc phạm vi quy định pháp luật về nơi lưu trữ.

- Mô hình tính phí: theo gói dung lượng cố định hoặc pay-as-you-go theo dung lượng, số máy, lưu lượng truyền dữ liệu. Cần tính cả chi phí khi khôi phục hoặc tải dữ liệu ra, không chỉ chi phí lưu trữ.

- Cam kết dịch vụ: đọc kỹ văn bản SLA. Uptime nói về khả năng truy cập dịch vụ. Durability nói về khả năng dữ liệu không bị mất. Một con số uptime cao không cho biết durability của dữ liệu sao lưu.

Chọn mô hình theo tình huống của doanh nghiệp

Cách nhanh nhất để thu hẹp lựa chọn là bắt đầu từ hạ tầng hiện có. Bảng dưới đây gợi ý mô hình nên xem xét trước trong một số tình huống thường gặp.

Nhiều doanh nghiệp rơi vào hơn một tình huống. Khi đó có thể kết hợp hai mô hình, ví dụ BaaS cho máy chủ và một dịch vụ riêng cho Microsoft 365, miễn là có nơi theo dõi tình trạng sao lưu chung. Nguyên tắc 3-2-1 (ba bản sao dữ liệu, trên hai loại phương tiện lưu trữ, trong đó một bản đặt ngoài cơ sở) vẫn là khung tham chiếu hữu ích khi kết hợp.

Quy trình đánh giá trước khi chọn nhà cung cấp

Trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp nên kiểm chứng thông tin trên trang sản phẩm bằng bốn bước.

1. Kiểm kê và đặt mục tiêu. Liệt kê hệ thống cần bảo vệ, rồi đặt RPO, RTO cho từng nhóm theo mức độ quan trọng.

2. Hỏi nhà cung cấp. Phiên bản được hỗ trợ, nơi lưu dữ liệu, cách mã hóa, thời gian khóa immutable tối thiểu và văn bản SLA.

3. Chạy thử và khôi phục thử. Đo thời gian sao lưu trên đường truyền thực tế, khôi phục một máy chủ và vài tệp, rồi so với RTO đã đặt.

4. Tính tổng chi phí và điều khoản kết thúc. Gồm lưu trữ, truyền dữ liệu, khôi phục, cùng cách lấy dữ liệu ra khi kết thúc hợp đồng.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

1. Snapshot của cloud server có thay thế được cloud backup không?

Thường là không hoàn toàn. Snapshot phù hợp để quay lại nhanh sau một thay đổi, nhưng nếu nằm cùng hệ thống lưu trữ với dữ liệu gốc thì không bảo vệ được trước sự cố của chính hệ thống đó. Snapshot chỉ đóng vai trò như bản sao lưu khi được sao chép sang kho lưu trữ tách biệt và có chính sách lưu giữ rõ ràng.

2. Dữ liệu đã được replication thành nhiều bản thì có cần backup nữa không?

Có. Replication giúp dữ liệu không mất khi một thiết bị hỏng, nhưng thao tác xóa nhầm hoặc dữ liệu bị mã hóa cũng có thể được nhân bản theo. Backup giữ các điểm khôi phục ở nhiều thời điểm, cho phép quay về trạng thái trước khi sự cố xảy ra.

3. Microsoft 365 đã lưu trên cloud, doanh nghiệp có cần backup riêng không?

Điều này phụ thuộc vào yêu cầu lưu giữ và khôi phục của doanh nghiệp. Microsoft 365 có cơ chế dự phòng hạ tầng và các tính năng như thùng rác, chính sách lưu giữ, nhưng các tính năng này có giới hạn về thời gian và phạm vi. Microsoft cũng cung cấp Microsoft 365 Backup như một dịch vụ riêng cho Exchange Online, OneDrive và SharePoint. Doanh nghiệp nên đối chiếu RPO và thời gian lưu giữ cần thiết với những gì tính năng có sẵn đáp ứng được.

4. Bao lâu nên kiểm tra khôi phục một lần?

Không có tần suất chung cho mọi doanh nghiệp. Hệ thống quan trọng nên được thử khôi phục định kỳ và sau mỗi thay đổi lớn về hạ tầng, ứng dụng hoặc chính sách sao lưu. Tần suất cụ thể nên được ghi vào kế hoạch liên tục kinh doanh và điều chỉnh theo mức độ quan trọng của từng hệ thống.

Kết luận

So sánh dịch vụ cloud backup hiệu quả nhất khi bắt đầu từ mô hình, không phải từ tên sản phẩm. Sau khi xác định doanh nghiệp cần backup tích hợp, backup dạng agent, BaaS đa nền tảng hay backup cho SaaS, năm tiêu chí về phạm vi, cơ chế, lớp bảo vệ, khả năng khôi phục và chi phí sẽ giúp loại bớt các lựa chọn không phù hợp.

Thông tin trên trang sản phẩm là điểm bắt đầu. Quyết định cuối cùng nên dựa trên kết quả thử khôi phục thực tế và các điều khoản được ghi trong hợp đồng. Với doanh nghiệp đang cân nhắc mô hình BaaS đa nền tảng, Viettel Cloud Backup (BaaS) của Viettel IDC có thể được đưa vào danh sách đánh giá theo các tiêu chí ở trên. Doanh nghiệp có thể tìm hiểu chi tiết về dịch vụ này tại https://viettelidc.com.vn/backup-as-a-service