Virus Wanna Cry là gì? Cách diệt virus này thế nào? Ransomware là gì?

19/10/2019

WannaCry chui qua một lỗi bảo mật của hệ điều hành bạn đang dùng (nhờ đó phần mềm nghe lén NSA bí mật chui vào máy bạn lấy data), chui ngầm vào máy mã hóa hết dữ liệu. Thuật toán mã hóa rất cao cấp (NSA cũng hay dùng thuật toán này) nên chỉ còn cách mỗi chủ nhân máy tính bị khóa dữ liệu trong vòng 3 ngày phải chuyển cho chúng là 300 bitcoin.




Màn hình tống tiền của virus

Cách xử lý khẩn cấp mã độc tống tiền WannaCry

Trong trường hợp máy tính của bạn vẫn chưa bị lây nhiễm loại mã độc WannaCry thì việc lập tức tải bản vá để lấp lại lỗ hổng bảo mật mà WannaCry khai thác để xâm nhập vào hệ thống là điều cần thiết để đề phòng loại mã độc này.

Microsoft cho biết người dùng Windows 10 “miễn nhiễm” với loại mã độc WannaCry vì các bản vá lỗi đã được Microsoft phát hành trước đó cho người dùng. Trong khi đó, với người dùng đang sử dụng các phiên bản Windows cũ hơn phải lập tức tải và nâng cấp các bản vá lỗi vừa được Microsoft tổng kết theo link sau: Microsoft Security Bulletin MS17-010 patch.

Đối với Windows XP

Mặc dù đã bị Microsoft “khai tử” và ngừng hỗ trợ, nhưng cho đến nay Windows XP vẫn đang được sử dụng khá phổ biến trên toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng.

Nếu đang sử dụng Windows XP, bạn nên lập tức tải và cài đặt bản vá lỗi được Microsoft phát hành tại đây.

Lưu ý: nếu đang sử dụng Windows XP 32-bit, người dùng phải nâng cấp Windows của mình lên phiên bản Service Pack 3 (SP3) mới có thể cài đặt bản vá lỗi này. Bạn có thể tiến hành nâng cấp thông qua chức năng Update được trang bị trên Windows.

Đối với người dùng Windows 7, Windows 8... có thể theo các link update sau để cập nhật bản vá: Windows Server 2003 SP2 x64,Windows Server 2003 SP2 x86,Windows XP SP2 x64Windows XP SP3 x86Windows XP Embedded SP3 x86Windows 8 x86,Windows 8 x64

  • Lưu ý: Sau khi download các bản vá lỗi kể trên, bạn chỉ việc tiến hành cài đặt như phần mềm bình thường và khởi động lại máy tính.

Người sử dụng cần cập nhật ngay các chương trình Antivius đang sử dụng. Đối với các máy tính không có phần mềm Antivirus cần tiến hành cài đặt và sử dụng ngay một phần mềm Antivirus có bản quyền. Và đặc biệt, mỗi người cần cẩn trọng khi nhận được email có đính kèm và các đường link lạ được gửi trong email, trên các mạng xã hội, công cụ chat…

Không những thế, khi mở các file đính kèm ngay cả khi nhận được từ những địa chỉ quen thuộc cũng đều cần hết sức cẩn trọng. Sử dụng các công cụ kiểm tra phần mềm độc hại trực tuyến hoặc có bản quyền trên máy tính với các file này trước khi mở ra.

Cục An toàn thông tin lưu ý, không mở các đường dẫn có đuôi .hta hoặc đường dẫn có cấu trúc không rõ ràng, các đường dẫn rút gọn link và thực hiện biện pháp lưu trữ (backup) dữ liệu quan trọng ngay.

Bkav phát hành công cụ miễn phí quét Wanna Cry tại địa chỉ www.Bkav.com.vn/Tool/CheckWanCry.exe để check!

Công cụ này có thể kiểm tra máy đã nhiễm virus Wanna Cry chưa và cảnh báo nếu máy tính có chứa lỗ hổng EternalBlue – lỗ hổng mà Wanna Cry đang khai thác để xâm nhập máy tính.


Ransomware là gì?

Ransomware - chắc hẳn các bạn đã nghe đến cái tên này nhiều lần rồi. Ransomware, phần mềm gián điệp, phần mềm tống tiền... đều là 1. Đây là tên gọi chung của 1 dạng phần mềm độc hại - Malware, có "tác dụng" chính là ngăn chặn người dùng truy cập và sử dụng hệ thống máy tính của họ (chủ yếu phát hiện trên hệ điều hành Windows). Các biến thể Malware dạng này thường đưa ra các thông điệp cho nạn nhân rằng họ phải nộp 1 khoản tiền kha khá vào tài khoản của hacker nếu muốn lấy lại dữ liệu, thông tin cá nhân hoặc đơn giản nhất là truy cập được vào máy tính của họ. Hầu hết các phần mềm Ransomware đều chiếm quyền và mã hóa toàn bộ thông tin của nạn nhân mà nó tìm được (thường gọi là Cryptolocker), còn một số loại Ransomware khác lại dùng TOR để giấu, ẩn đi các gói dữ liệu C&C trên máy tính (tên khác là CTB Locker).

Cái giá mà Ransomware đưa ra cho nạn nhân cũng rất đa dạng, "nhẹ nhàng" thì cỡ 20$, "nặng đô" hơn có thể tới hàng ngàn $ (nhưng trung bình thì hay ở mức 500 - 600$), cũng có trường hợp chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin.

Thông báo đòi tiền của Ransomware

Thông báo đòi tiền chuộc khá quen thuộc của 1 dạng Ransomware

Tuy nhiên, các bạn cần phải chú ý rằng cho dù có trả tiền cho hacker thì tỉ lệ người dùng lấy lại được dữ liệu, thông tin cá nhân không phải là 100%.

1. Ransomware - chúng từ đâu tới?

Giống như các phần mềm độc hại khác, Ransomware có thể xâm nhập vào máy tính của người sử dụng khi:

  • Tìm và dùng các phần mềm crack.
  • Bấm vào quảng cáo.
  • Truy cập web đen, đồi trụy.
  • Truy cập vào website giả mạo.
  • Tải và cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc.
  • File đính kèm qua email spam.
  • ...

2. Ransomware hoạt động như thế nào?

Khi đã xâm nhập và kích hoạt trong máy tính của người dùng, Ransomware sẽ đồng thời thực hiện các tác vụ như sau:

  1. Khóa màn hình máy tính, hiển thị thông báo như hình ví dụ trên.
  2. Mã hóa bất kỳ file tài liệu nào mà nó tìm được, tất nhiên là sẽ có mật khẩu bảo vệ.

Nếu trường hợp 1 xảy ra, người dùng sẽ không thể thực hiện được bất kỳ thao tác nào trên máy tính (ngoại trừ việc bật - tắt màn hình). Đồng thời trên màn hình đó cũng sẽ có hướng dẫn chi tiết và cụ thể việc chuyển khoản, tiền cho hacker để lấy lại thông tin cá nhân. Còn trường hợp thứ 2 (thông thường là xấu hơn) vì Ransomware sẽ mã hóa toàn bộ các file văn bản (thường là file Office như *.doc, *.xls... file email và file *.pdf), những file này sẽ bị đổi đuôi thành những định dạng nhất định nào đó, có mật khẩu bảo vệ, bạn không thể thực hiện bất kỳ thao tác nào như copy, paste, đổi tên, đổi đuôi hoặc xóa.

Ransomware, hoặc gọi là Scareware có cách thức hoạt động tương tự như những phần mềm bảo mật giả mạo - FakeAV (1 loại Malware)

3. Lịch sử hình thành và phát triển của Ransomware:

Thuở khai sinh:

Lần đầu tiên, Ransomware được phát hiện vào khoảng giữa năm 2005 - 2006 tại Nga. Những bản báo cáo đầu tiên của TrendMicro là vào năm 2006, với biến thểTROJ_CRYZIP.A - 1 dạng Trojan sau khi xâm nhập vào máy tính của người dùng, sẽ lập tức mã hóa, nén các file hệ thống bằng mật khẩu, đồng thời tạo ra các file *.txt với nội dung yêu cầu nạn nhân trả phí 300$ để lấy lại dữ liệu cá nhân.

Dần dần phát triển theo thời gian, các Ransomware tấn công tiếp đến các file văn bản và hệ thống như *.DOC, *.XL, *.DLL, *.EXE...

Và cho đến năm 2011, một dạng khác của Ransomware là SMS Ransomware đã được phát hiện. Cách thức của SMS Ransomware khác biệt hơn 1 chút, đó là người dùng phải gửi tin nhắn hoặc gọi điện thoại đến số điện thoại của hacker, cho đến khi thực hiện xong thủ tục chuyển tiền cho hacker. Biến thể lần này của Ransomware được phát hiện dưới tên gọi TROJ_RANSOM.QOWA - sẽ liên tục hiển thị thông báo giả mạo trên màn hình máy tính.

Bên cạnh đó, còn 1 biến thể khác của Ransomware - nguy hiểm hơn nhiều với mục tiêu của hacker là tấn công vào Master Boot Record (MBR) của hệ điều hành. Và khi đã tấn công, hệ điều hành - Windows sẽ không thể khởi động được. Cụ thể hơn, các Malware này sẽ copy phần MBR nguyên gốc của hệ thống và ghi đè bằng MBR giả mạo. Khi hoàn tất, quá trình này sẽ tự khởi động lại máy tính, và trong lần tiếp theo, các thông báo của hacker (bằng tiếng Nga) sẽ hiển thị trên màn hình của các bạn.

Vươn ra ngoài lãnh thổ nước Nga:

Ban đầu chúng hoạt động trong nước Nga, nhưng dựa vào sự phổ biến, số lượng nạn nhân, các mục tiêu... các loại Ransomware này dần dần lan rộng ra, trước tiên là khu vực Châu Âu. Đến đầu năm 2012, TrendMicro đã ghi nhận được rất nhiều vụ tấn công xảy ra khắp Châu Âu (thậm chí có cả ở Mỹ, Canada). Cũng khá giống với TROJ_RANSOM.BOV, 1 biến thể Ransomware khác đã từng lây lan rất mạnh ở 2 khu vực chính là Pháp và Nhật, cùng với cách thức hoạt động của Ransomware nguyên bản.

Thời điểm của Reveton hoặc Police Ransomware:

Sao lại có tên là Police Ransomware? Rất đơn giản, vì các loại Ransomware dạng này khi xâm nhập vào máy tính của nạn nhân, sẽ hiển thị thông báo như 1 đơn vị luật pháp thực thụ (các bạn có thể xem lại hình 1 ở trên kia). Với nội dung đại loại như:

  • "Xin chào, anh/chị đã bị bắt vì vi phạm điều luật số abc xyz, đồng thời vi phạm hiến pháp của USA... vì đã tham gia vào các hoạt động bất hợp pháp trực tuyến..." đi cùng với đó là hình ảnh, phù hiệu của luật pháp. Tất cả những Ransomware dạng này đều được gọi vắn tắt dưới cái tên - Reveton.

Đến đây chắc các bạn sẽ có câu hỏi:

  • Làm sao mà chúng - Hacker biết chính xác rằng nạn nhân - người dùng máy tính đang ở địa phương, thành phố... nào để đưa ra nội dung mang tính chất hù dọa cho họ? Đáp án ở đây là hacker dựa vào tính năng dò tìm vị trí địa lý theo cụm địa chỉ IP. Ví dụ, với các nạn nhân ở Mỹ thì chúng sẽ cho hiển thị thông báo đi kèm với hình ảnh của FBI, còn ở Pháp sẽ là cơ quan Gendarmerie Nationale.

Thông báo đòi tiền của Ransomware bằng tiếng Pháp

Thông báo giả mạo của Ransomware tại nước Pháp, với yêu cầu người dùng "nộp phạt" lệ phí là 100 Euro

.
Các biến thể của Reventon sử dụng nhiều tài khoản, cách thức thanh toán khác nhau để nhận tiền của nạn nhân, thông thường là các hệ thống như UKash, PaySafeCard, hoặc MoneyPak. Hacker dùng những hình thức thanh toán này là vì hệ thống này thường làm mờ (không để hiển thị) tên người nhận tiền, do vậy chúng sẽ yên tâm khi thực hiện giao dịch qua UKash, PaySafeCard, và MoneyPak.

Đến năm 2012, Reventon đã phát triển thêm hình thức, thủ đoạn mới. Đó là chúng dùng các đoạn ghi âm - Recording (bằng giọng của người địa phương) để truyền tải thông tin đến nạn nhân thay vì cách thức thông báo cũ.

4. Thời đại của CryptoLocker:

Vào cuối năm 2013, TrendMicro đã nhận được những bản báo cáo đầu tiên về 1 thể loại Ransomware hoàn toàn mới. Các biến thể này bên cạnh việc mã hóa toàn bộ dữ liệu của nạn nhân, đồng thời khóa toàn bộ hệ thống máy tính của họ. Dựa vào hành động của Ransomware mà chúng đã có tên là CryptoLocker - đặc trưng cho việc nếu Malware có bị xóa đi thì người dùng vẫn phải thực hiện hoàn chỉnh quá trình chuyển tiền, nếu không thì toàn bộ dữ liệu của họ sẽ bị mất.

CryptoLocker

Thông báo quen thuộc của CryptoLocker

Bên cạnh đó, thông báo "trắng trợn" của hacker chỉ ra rằng dữ liệu của người dùng đã bị mã hóa bằng RSA-2048 nhưng báo cáo của TrendMicro đã chỉ ra rằng thuật toán mã hóa của CryptoLocker lại là AES + RSA,

Thuật mã hóa của CryptoLocker

Hy vọng rằng những thông tin trên đã giúp các bạn phần nào hiểu được về cơ chế hoạt động của Ransomware, phần mềm gián điệp, phần mềm tống tiền.

(Theo QuanTriMang.com)

 

Tin liên quan

15/01/2021

Trí tuệ nhân tạo AI và tiềm năng ứng dụng đa lĩnh vực năm 2021

Ngày nay, AI được định nghĩa là sự mô phỏng các quá trình suy nghĩ và học tập của con người cho máy móc, đặc biệt là các hệ thống máy tính. Các quá trình này bao gồm việc học tập (thu thập thông tin và các quy tắc sử dụng thông tin), lập luận (sử dụng các quy tắc để đạt được kết luận gần đúng hoặc xác định), và tự sửa lỗi.

09/01/2021

[Bạn có biết?] Những ứng dụng tuyệt vời của công nghệ điện toán đám mây trong doanh nghiệp

Chuyên mục "Bạn có biết?" tháng 01/2021 của Viettel IDC lần này sẽ cung cấp cho các bạn những kiến thức cơ bản về "Những ứng dụng tuyệt vời của công nghệ điện toán đám mây trong doanh nghiệp", cùng đón đọc nhé!

07/01/2021

Kỹ sư IT - Nghề HOT nhất năm 2020 trong bối cảnh doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số

Năm 2020 với nhiều biến động đã qua đi, chúng ta hãy cùng nhìn lại xem thị trường nhân sự IT có những biến chuyển gì nhé. Nhìn chung, doanh số, tốc độ tăng trưởng, cũng như nhu cầu tuyển dụng của các công ty trong ngành IT có dấu hiệu hồi phục và tăng trưởng trở lại sau đại dịch Covid-19.

07/01/2021

Thuê VPS Mỹ, hãy chọn những nhà cung cấp lớn và uy tín

​Bạn có Website cung cấp sản phẩm và dịch vụ cho thị trường Mỹ. Bạn cần thuê VPS Mỹ hoặc những vùng lân cận để gia tăng tốc độ tải cho Website của mình. Đừng bỏ qua vì bài viết này là dành cho bạn. Qua bài viết, chúng tôi sẽ giúp bạn đưa ra ý tưởng phù hợp nhất khi lựa chọn thuê VPS Mỹ cho mục đích sử dụng của mình. Hãy cùng xem nhé.

07/01/2021

Viettel IDC - Điểm dừng chân cho nhu cầu thuê Cloud Server SSD tại Việt Nam

​Có lẽ phần lớn bạn đọc khi đọc đến bài viết này đều biết và hiểu định dạng ổ cứng SSD là gì rồi. Vậy bạn sẽ đánh giá thế nào khi Cloud Server kết hợp với ổ cứng SSD? Cloud Server vốn dĩ đã mang lại hiệu năng cao khi sử dụng. Nhưng chắc chắn với những lợi thế mà ổ cứng SSD mang lại, Cloud Server dường như sẽ như hổ mọc thêm cánh.

07/01/2021

Nếu được chọn lựa, bạn sẽ chọn VPS giá rẻ cho sinh viên hay VPS miễn phí?

VPS giá rẻ cho sinh viên là tên gọi chung cho dịch vụ lưu trữ giá rẻ trên thị trường hiện nay. Có khá nhiều nhà cung cấp dịch vụ này trên thị trường. Tuy nhiên, bên cạnh đó chúng ta cũng có các hình thức cung cấp VPS miễn phí. Vậy liệu rằng VPS giá rẻ cho sinh viên sẽ hơn VPS miễn phí ở những điểm nào?

07/01/2021

Bạn cần lưu ý những điều gì khi thuê VPS có GPU?

​Nếu bạn là một người thường xuyên sử dụng các game đồ hoạ nặng, treo máy trong thời gian dài thì giải pháp thuê VPS có GPU là một sự lựa chọn phù hợp. Ngoài vấn đề hiệu năng được giải quyết nhờ GPU, bạn còn có thể bảo vệ phần cứng của mình khỏi những vấn đề hưu hỏng khi sử dụng trong thời gian dài.

05/01/2021

Báo cáo về thị trường Điện toán đám mây tại Việt Nam năm 2020

Thị trường Điện toán đám mây năm 2020 đã được những chuyên gia trong ngành dự đoán trước về sự bùng nổ phát triển, đặc biệt là khi đại dịch Covid-19 diễn ra từ đầu năm đến nay khiến nhu cầu về công nghệ của doanh nghiệp trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chính vì điều này, thị trường Điện toán đám mây đã tăng trưởng nhanh chóng và đạt được những thành công nhất định, không chỉ trên thế giới mà cả ở Việt Nam trong năm nay.

05/01/2021

Doanh nghiệp nên tự xây dựng Cloud Server hay đi thuê?

​Xây dựng Cloud Server trên thực tế là một công việc phức tạp và tốn kém cả về nguồn lực và chi phí. Do đó, không phải doanh nghiệp nào cũng nên tự xây dựng Cloud Server dành riêng cho mình. Bài viết dưới đây, Viettel IDC sẽ phân tích giúp bạn những vấn đề bạn nên lường trước khi xây dựng Cloud Server và trong trường hợp nào thì doanh nghiệp bạn phù hợp để làm như vậy nhé.

05/01/2021

Nên chọn nhà cung cấp Việt Nam hay nước ngoài khi thuê VPS?

​Nhu cầu thuê VPS để sử dụng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, đa phần mọi người đều “mắc kẹt” giữa việc lựa chọn thuê VPS của nhà cung cấp Việt Nam hay nước ngoài. Nếu bạn cũng đang trong trạng thái mông lung như vậy thì bài viết này là dành cho bạn. Qua bài viết này, Viettel IDC sẽ phân tích và đưa ra góc nhìn đa chiều giúp bạn có thể đưa ra quyết định xoay quanh vấn đề nay nhé.